Toen Florence van Gelder 4 jaar was werd zij door de Duitse bezetter werd opgepakt. Ze werd naar kamp Vught gebracht. Op 16 juli 1943 werd ze vergast in kamp Sobibór (Polen).
Opgroeien in Oss
Florence Berthe van Gelder werd geboren op 4 juni 1938. Ze was de dochter van dr. Abraham van Gelder (2 februari 1901 te Zutphen) en zijn echtgenote Suzanna van Gelder (3 september 1898 te Zutphen). Abraham ging in 1923 in Oss wonen na gestudeerd te hebben in Amsterdam. Hij begon als kantoorbediende te werken, werd vervolgens fabrieksdirecteur, maar ging na zijn promotie op de UvA als chemicus te werk bij Zwanenberg. In 1935 trouwde hij met Suzanna van Gelder, zijn volle nicht. Vanaf de geboorte van Florence in 1938 hield haar moeder Suzanna een babyboek bij.
Florence van Gelder
Het babyboek
De eerste jaren werd haar ontwikkeling vastgelegd door de ogen van het meisje zelf.
‘Ik lachte toen ik zes weken oud was voor de eerste keer. Vader gelooft het nog niet!
En ik heb toch zoo mijn best gedaan.’
Februari 1939
‘Ik kruip al een beetje maar het gekke is dat ik altijd achteruit kruip en dus verder van mijn
speelgoed afschuif in plaats van er naartoe. Tenslotte zit ik dan in de hoek!’
Voorjaar 1940
‘s Morgens om elf uur begon ik al ‘papa’ te roepen want dan mocht ik met mama mee naar de
fabriek om papa te halen. Onderweg kwamen we allerlei bekenden tegen; soldaten, ‘daat’, de
‘man’ voor de kerk, de kippetjes en tegen alles zei ik: daag!, ook tegen iedere ‘daat.’
‘Een maand voor ik twee jaar oud werd brak de oorlog uit. Er was veel drukte en er kwamen
vliegmachines over waarvoor ik erg bang was. [..] We kwamen niets dan auto’s met vreemde
soldaten tegen die helemaal niet vriendelijk waren zoals we in Oss altijd gezien hadden.’
Babyfoto Florence Florence en haar moeder
Babyfoto Florence Babyfoto Florence
Haar overlijden
Florence en haar moeder Suzanna werden in 1943 opgepakt door de Duitse bezetter. Ze werden weggevoerd naar kamp Vught. Voor Florence en Suzanna was het kamp een soort tussenstation. Zij werden er gevangen gezet en moesten wachten op transportatie naar een vernietigingskamp. Dat gebeurde in de zomer. Florence werd op 5, 6 of 7 juni 1943 met een van de zogenaamde kindertransporten via Westerbork op transport gesteld naar Sorbibór in Polen. Ze was toen net vijf geworden en dat betekende dat zij moest worden begeleid door één ouder, in dit geval haar moeder. Florence en haar moeder werden op 16 juli 1943 vergast in kamp Sobibór in Polen.
Erfenis
Voordat Suzanna en Florence naar Vught werden vervoerd, gaf Suzanna het babyboek van Florence aan haar buurvrouw, mevrouw Van der Velden. Haar werd verzocht het boek te bewaren. Indien Suzanna niet terug zou komen, mocht mevrouw Van der Velden het boek pas uit handen geven als de laatste uit haar gezin zou zijn overleden of zou komen te overlijden. Hieraan heeft het gezin Van der Velden zich gehouden. Na de bevrijding heeft mevrouw Van der Velden gepoogd leden van de familie Van Gelder op te sporen. Dat is niet gelukt. Vader Abraham was overleden op 14 april 1945, drie weken voor het einde van de oorlog. Ook de rest van de familie was gedood. De jongste zoon van mevrouw Van der Velden, Henri, schonk het boek aan het Historisch Informatie Centrum Oss (toen: Stadsarchief Oss). Hij heeft daarvoor geprobeerd om het aan het Joods-Historisch Museum in Amsterdam te schenken, maar daar was geen belangstelling.
Op 18 november 2013 ontving het Historisch Informatie Centrum Oss een mail uit Engeland. Lesley S. had een artikel op de website van het HICO gevonden en schreef: ”Ik ben een verre verwante. Abraham van Gelder, Florence’s vader, was de zoon van Florence van Menk en Mozes van Gelder. Die twee waren volle neef en nicht, kinderen van twee zussen: Rachel de Winter (getrouwd met Van Menk) en Rebecca de Winter (getrouwd met Van Gelder). Mijn bet-overgrootvader was Mozes de Winter, een broer van Rachel en Rebecca (en Sophia, Martha en Levie) de Winter. Mozes emigreerde tussen 1968 en 1870 naar Engeland. (Hij veranderde bij aankomst in Engeland zijn naam in Morris.).
Het babyboek van Florence is op aanvraag in te zien.